Học xăm nâng cao cho thợ đang làm nghề: phá trần tay bằng một phong cách

Khách hỏi một hình graphic hay một chân dung tả thực, em lắc đầu, và đơn đó sang tiệm khác. Em cúi lưng sáu, bảy tiếng mỗi ngày mà thu nhập vẫn quanh quẩn mười mấy triệu, tháng vắng khách còn thấp hơn. Còn khách thì cứ mở điện thoại ra so giá với mấy trang "xăm giá rẻ".

Nếu em đang ở đúng chỗ đó, bài này viết cho em — không phải cho người chưa từng cầm máy. Anh sẽ nói thẳng: em đang kẹt ở đâu, vì sao làm thêm giờ không cứu được, và một khoá học xăm nâng cao đúng nghĩa phải trông thế nào.

Thợ xăm 1–3 năm đang kẹt ở đâu

Thang thu nhập nghề xăm mà các trang tổng hợp ngành hay dẫn trông như thế này:

(nguồn tổng hợp: lambangdaihoc247)

Nhìn kỹ bậc thang này. Từ 15 triệu lên 20–40 triệu là chuyện thời gian và khách quen. Nhưng từ 40 triệu lên 70 triệu trở đi thì không còn là chuyện thời gian nữa — đó là khoảng cách có phong cách riêng hay không.

Và số đông không nằm ở nửa trên của bảng. Nhóm thợ xăm Hà Nội từng kể với báo Saostar rằng thu nhập thực tế của họ chỉ 5–15 triệu/tháng, ngang nhân viên văn phòng. Một người trong nhóm nói: "hầu hết bọn mình đều mất 3–4 năm thu nhập bèo bọt, chỉ đủ nuôi thân".

Em đã qua được giai đoạn tập tay. Em đã có khách. Cái kẹt bây giờ không phải là tay em chưa quen máy — mà là em chưa có một thứ khiến khách phải tìm đúng em.

Vì sao làm thêm giờ không phải lối ra

Thu nhập của thợ xăm tính rất đơn giản: giá mỗi hình nhân với số hình. Muốn kiếm hơn thì chỉ có hai đường: làm nhiều hình hơn, hoặc làm hình đắt hơn.

Đường thứ nhất có trần, và cái trần đó là cột sống của em. Cũng trong bài báo kia, một thợ xăm Hà Nội tả: "bình thường cúi đã như bị đè nặng 30kg ở trên đầu mà ngày nào bọn mình cũng cúi gằm mặt xuống để xăm". Một người khác trong nhóm đã phải nằm viện cả tháng vì cột sống. Mỏi cổ tay, đau vai gáy, mắt kém dần — đó là bệnh nghề, ai làm lâu cũng biết.

Nên đường còn lại chỉ là tăng giá mỗi hình. Mà tăng giá thì không thể tăng bằng lời nói. Nó phải đi kèm những hình khó mà thợ quanh em không làm được: một mảng graphic sạch, một chân dung tả thực nhỏ giữ được tone sau khi lành. Kiếm nhiều hơn mà cúi ít hơn — đó mới là thứ đáng để em bỏ tiền học.

Ba câu thợ đang tự nói với nhau

Anh đọc rất nhiều bình luận trong các hội thợ xăm. Có ba câu cứ lặp đi lặp lại, và anh nghĩ em sẽ thấy mình trong đó.

"Giờ thợ đông hơn khách." Một thợ viết: ngày xưa ít thợ nhiều mẫu để làm cho lên tay, giờ thợ đông hơn khách, mẫu thì tranh nhau, làm bảy tám năm mới thấy ổn được chút. Máy xăm rẻ, mực rẻ, ai cũng vào nghề được. Vốn không chặn ai. Chỉ tay nghề chặn.

"Không có khách thì không có tác phẩm, không có tác phẩm thì lại không có khách." Đây là cái vòng luẩn quẩn của thợ tầng giữa. Em không có hình đẹp để khoe nên không kéo được khách lớn, không có khách lớn nên không có hình đẹp để khoe.

"Ai sẽ chỉ cho em sai ở đâu, xấu ở đâu?" Câu này đau nhất. Tự học thì tay vẫn lên, nhưng lỗi cũng lên theo. Luyện một mình thì cái sai cũng chắc thêm mỗi ngày.

Ba câu đó chỉ về cùng một lối ra: một phong cách được dạy bài bản, có người chữa lỗi thật.

Thị trường "nâng cao" đang bán cho em cái gì

Em thử gõ "học xăm nâng cao" và đọc kỹ các trang hiện ra. Phần lớn là một trong hai kiểu:

• Khoá cơ bản đội thêm chữ "nâng cao" — vẫn là đi nét, đánh bóng, magnum, chỉ dài hơn một chút. Em đã làm mấy thứ đó hàng ngày rồi.
• Lời hứa "nâng cao trọn đời" — nghe thì hay, nhưng không nói rõ nâng cao cái gì, theo lộ trình nào, ai chữa bài.

Hiếm có nơi thiết kế một khoá riêng cho người đã nhận khách, đã có tay, cần phá trần ở một phong cách cụ thể. Anh không nói nơi khác dạy dở. Anh chỉ nói: trước khi đóng tiền, hãy hỏi xem khoá đó có được làm ra cho người như em không.

Nếu em muốn một bộ câu hỏi để mang đi hỏi bất kỳ thầy nào, anh đã viết riêng ở bài cách chọn thầy dạy xăm.

Một khoá học xăm nâng cao đúng nghĩa phải có 4 thứ

1. Vào bằng tác phẩm, không bắt học lại vỡ lòng. Em đã xăm hàng ngày. Bắt em ngồi đi nét trên da giả lại từ đầu là phí tiền của em và coi thường cái em đã làm được. Một khoá nâng cao tử tế sẽ nhìn tác phẩm của em trước, rồi mới xếp em vào đâu.

2. Đi sâu một phong cách, không dàn trải. Ai cũng dạy mọi thể loại. Nhưng thứ đẩy em từ 40 lên 70 triệu là một phong cách người ta nhớ tên em, không phải mười phong cách làng nhàng. Chính người trong nghề cũng nói: mỗi người phải chọn cho mình một ngách riêng để chiến đấu và tồn tại.

3. Có người chữa đúng chỗ sai. Không phải "bài em đẹp đấy". Là chỉ ra: nét này run ở đầu, mảng này bết vì kim đi quá sâu, bố cục này mắt không có chỗ dừng. Và chữa trên da thật, lúc em đang xăm — chứ không chỉ nhìn ảnh.

4. Phần rời tiệm phải gọn. Em đang có khách. Nghỉ dài là mất khách, mất thu nhập. Một thợ trong hội viết thẳng rằng em ấy muốn học nâng cao tả thực "tầm khoảng 1 tháng, em chỉ có thời gian từng ấy". Khoá nào không tính tới chuyện này thì không làm cho thợ.

More Tattoo dạy nâng cao thế nào — nói thật

Anh làm nghề 12 năm, mở More Tattoo từ 2020, đã xăm hơn 1.000 hình và có giải Best of Day ở Sài Gòn. Anh dạy nâng cao theo đúng bốn thứ ở trên.

Với thợ đang làm nghề, anh chỉ dạy một khoá: GRAPHIC nâng cao (1 tháng). Graphic là thế mạnh của tiệm — nếu em muốn hiểu vì sao phong cách này ít thợ làm được, đọc bài xăm graphic là gì.

Vào thẳng bằng tác phẩm. Em không phải thi. Em gửi anh xem vài tác phẩm da thật em ưng nhất, cố gắng có ít nhất hai ảnh chụp sau khi hình đã lành — vì hình lành mới lộ thật độ sâu và độ bền của nét, của tone. Có sẵn video lúc đang xăm thì gửi kèm, không có thì thôi. Anh xem nét, xem độ sâu, xem chuyển tone, xem em tự thiết kế hay lấy mẫu mạng. Đủ tay thì vào thẳng chuyên sâu. Chưa đủ thì anh nói thẳng, không nhận cho đủ lớp — vì nhận người chưa đủ nền vào một khoá chuyên sâu là hại cả người đó lẫn cả lớp.

Thiết kế làm trước, lên đây là xăm. Phần thiết kế em làm ở tiệm mình, gửi bài, được chữa từ xa. Phần rời tiệm lên Hà Nội học trực tiếp gói gọn trong một tháng, dành cho da giả và da thật có anh đứng cạnh.

Học phí: GRAPHIC là 30 triệu một khoá cho thợ vào thẳng qua xét tác phẩm (20 triệu nếu em đã học Khoá Cơ bản ở More). Bảng giá đầy đủ ở trang học phí học xăm.

Anh nói trước để em khỏi mất công: More không hứa tuyển em làm artist của tiệm, và không hứa "học xong là thu nhập gấp đôi". Anh chỉ hứa dạy em làm được cái hình mà hôm nay em đang phải từ chối.

Trước khi gửi tác phẩm, tự soi 3 điều

• Em có dám nhìn thẳng hình cũ của mình sau khi lành không? Nếu có hình bị nhạt, bị loang, nét toè — đừng giấu. Đó chính là chỗ cần học.
• Em muốn đi hướng nào? Không cần chắc chắn 100%. Nhưng nên biết em thích mảng đen khối mạnh của graphic hay dải tone mịn của tả thực.
• Em sắp xếp được việc ở tiệm không? Khách quen, lịch hẹn, người trông tiệm. Học nâng cao mà đầu cứ nghĩ về tiệm thì phí cả tiền lẫn công.

3 câu hỏi thường gặp

Làm nghề mấy năm thì nên học nâng cao?

Không có con số cứng. Dấu hiệu rõ nhất là em đã nhận khách đều nhưng bắt đầu phải từ chối những đơn khó, hoặc thu nhập đứng yên dù em làm nhiều hơn. Lúc đó học nâng cao đáng tiền nhất.

Đã làm nghề rồi có phải học lại khoá cơ bản không?

Không. Nếu tác phẩm da thật của em cho thấy nét chắc và hình lành vẫn giữ được, em vào thẳng khoá chuyên sâu. Anh chỉ khuyên quay về nền tảng khi nét còn run hoặc hình lành bị nhạt — và khi đó anh sẽ nói thẳng lý do, rồi chỉ em cần luyện thêm chỗ nào trước.

Học nâng cao có phải bỏ tiệm lâu không?

Phần thiết kế làm ở nhà và được chữa từ xa. Phần học trực tiếp tại tiệm ở Tầng 2, số 12 Cát Linh, Đống Đa, Hà Nội gói gọn trong một tháng.