Cách chọn thầy dạy xăm: 7 câu hỏi phải hỏi trước khi đóng tiền

Chọn đúng, sáu tháng sau bạn có nghề trong tay. Chọn sai, bạn mất tiền — nhưng cái mất lớn hơn là sáu tháng tuổi trẻ và niềm tin rằng mình làm được.

Tôi là Đinh Khắc Quyền, mười hai năm trong nghề xăm, hơn một nghìn hình đã làm, và hơn ba mươi học viên đã đi qua tay tôi. Bài này tôi viết cho người sắp đóng tiền. Bảy câu hỏi dưới đây, bạn cứ mang đi hỏi bất kỳ ai — kể cả hỏi tôi. Người dạy thật sẽ trả lời được ngay, bằng chuyện cụ thể, không vòng vo.

Vì sao phải hỏi trước, không hỏi sau

Nghề xăm không có bằng cấp nhà nước. Không ai kiểm tra người mở lớp. Ai cầm máy được vài năm cũng có thể treo biển dạy.

Nghĩa là gánh nặng kiểm tra rơi vào bạn. Bạn là người bỏ tiền, bạn phải là người hỏi. Và phải hỏi trước khi chuyển khoản — vì sau khi chuyển rồi thì mọi câu hỏi đều thành lời phàn nàn.

Câu 1 — Ngày đầu tiên tôi cầm cái gì: bút chì hay máy xăm?

Đây là câu tôi để đầu tiên, vì nó lộ ra cả triết lý dạy của một người.

Rất nhiều nơi bắt học viên vẽ giấy hàng tháng trời rồi mới cho chạm vào máy. Nghe rất có lý — “phải biết vẽ đã”. Nhưng xăm và vẽ là hai kỹ năng khác nhau. Tay cầm bút chì và tay cầm máy xăm không giống nhau: máy rung, da căng, mực chảy, và bạn không có cục tẩy.

Ở More Tattoo, học viên cầm máy xăm trên da giả từ buổi đầu tiên. Setup máy, gãi nét, đánh bóng — tất cả trên máy thật. Mỹ thuật vẫn học, nhưng học song song, trong bối cảnh xăm, không phải học xong mới được chạm máy.

Bạn hỏi câu này, hãy nghe kỹ câu trả lời. Nếu người ta nói “ba tháng đầu vẽ giấy”, hãy hỏi tiếp: ba tháng đó tôi luyện tay trên máy được bao nhiêu giờ?

Câu 2 — Ai đứng lớp: người dạy hay người quản lý?

Một studio lớn chưa chắc là một lớp học tốt. Có nơi người sáng lập nổi tiếng, nhưng người đứng lớp thực tế lại là thợ đi dạy thay.

Và không phải cứ thợ giỏi là dạy giỏi. Xăm đẹp là một chuyện. Nhìn ra tay bạn đang sai ở đâu và nói cho bạn hiểu lại là chuyện khác hẳn.

Câu hỏi cụ thể nên là: “Người xăm những hình trên trang này có trực tiếp đứng lớp không, hay là ai khác?” Và hỏi thêm: người đó đã dạy bao nhiêu khoá, học viên cũ giờ đang ở đâu.

Tôi trả lời câu này cho mình: tôi dạy trực tiếp, vừa dạy vừa nhận khách. Nhiều học viên cũ của tôi đang là artist tại các studio top đầu Hà Nội.

Câu 3 — Một lớp bao nhiêu người, và mỗi tuần thầy sửa bài cho tôi mấy lần?

Đây là câu hỏi về mật độ chú ý. Nó quan trọng hơn tất cả những gì ghi trên tờ rơi.

Xăm là nghề tay. Bạn luyện sai một trăm lần thì tay quen sai. Cần có người nhìn ra lỗi và chặn lại ngay lúc nó vừa xuất hiện — không phải ba tuần sau.

Nên đừng hỏi “lớp có đông không”. Hãy hỏi thẳng hai con số:

• Sĩ số một khoá là bao nhiêu?
• Mỗi tuần thầy trực tiếp đứng lớp và chữa bài mấy buổi?

Ở More Tattoo, một khoá nhận 8 suất. Học viên luyện tại tiệm các ngày trong tuần, tôi dạy chính 3 buổi mỗi tuần và chữa bài vào cuối tuần. Con số đó tôi nói ra được, bạn kiểm tra được.

Nếu một lớp ba mươi người mà thầy tuần lên một buổi, bạn tự tính xem mỗi người được bao nhiêu phút.

Câu 4 — Tôi được thử bao nhiêu phong cách trước khi phải chọn đường?

Đây là câu ít người mới nghĩ tới, nhưng nó cứu bạn khỏi mất tiền lần hai.

Nghề xăm có nhiều phong cách, mỗi phong cách hợp với một kiểu người khác nhau. Có bạn hợp nét mảnh, có bạn hợp mảng đậm, có bạn nhìn màu rất giỏi. Bạn không thể biết mình hợp gì bằng cách ngồi đoán hay xem ảnh trên mạng. Phải tự tay làm qua mới biết.

Khoá Cơ bản ở More Tattoo có bài tập mười phong cách thực chiến: Blackwork, Neotribal, Old School, Fineline, Neo-traditional, Màu nước, New School, Tả thực đen trắng nhỏ, Graphic, Tả thực màu nhỏ. Mục đích không phải để bạn giỏi cả mười — mà để sáu tháng sau, khi phải chọn một hướng đi sâu, bạn chọn bằng trải nghiệm của chính tay mình.

Tôi không ép ai vào Graphic dù đó là thế mạnh của tôi. Phong cách nào cũng được, miễn nó nuôi được bạn.

Câu 5 — Bao giờ tôi được chạm vào da thật, và lúc đó ai ngồi cạnh?

Da giả không dạy bạn được mọi thứ. Da người có độ đàn hồi, có máu, có một người đang đau và đang tin bạn. Độ sâu của kim trên da thật là thứ không video nào truyền được — phải có người đứng cạnh nói “sâu quá rồi”, “nông quá”, ngay lúc kim đang chạy.

Nên câu hỏi đầy đủ phải có hai vế: bao giờ chạm da thật, và lúc đó có ai giám sát không.

Ở More Tattoo, xăm trên da thật nằm ở khoá nâng cao, và luôn có giám sát trực tiếp. Không phải kiểu “em tự tìm mẫu rồi tự làm”.

Một người thầy trả lời được câu này rõ ràng là người đã nghĩ về an toàn của khách — và về trách nhiệm của chính họ.

Câu 6 — Học xong tôi cầm về cái gì?

Câu này phân loại rất nhanh.

Có nơi trả lời: “em sẽ được học đầy đủ kiến thức”. Đó là câu trả lời rỗng. “Được học” không phải kết quả, nó chỉ là quá trình.

Câu trả lời có thật phải nghe được, nhìn được: một bộ ảnh tác phẩm do chính bạn làm, trong đó có hình trên da thật. Đó là thứ khách nhìn vào để quyết định có ngồi xuống ghế của bạn hay không. Không có nó, bạn ra nghề tay trắng dù đã học xong.

Và một điều tôi nói thẳng: tôi không hứa việc làm cho ai. Không ai hứa được, vì chuyện đó phụ thuộc vào bạn — vào số giờ bạn bỏ ra và cái tay bạn luyện. Cái tôi cam kết là bạn ra nghề với portfolio thật và tay nghề thật. Ai hứa chắc chắn có việc, bạn nên hỏi họ dựa vào đâu mà hứa.

Câu 7 — Thầy có dám từ chối tôi không?

Câu cuối này nghe lạ, nhưng nó là câu thật nhất.

Một nơi nhận tất cả mọi người, nhận quanh năm, không hỏi han gì ngoài chuyện đóng tiền — thì cái họ bán là suất học, không phải tay nghề.

Một người dạy nghiêm túc sẽ có bộ lọc, vì họ biết uy tín của họ nằm trong tay học viên. Ở More Tattoo có phỏng vấn ngắn trước khi nhận. Có yêu cầu luyện tối thiểu 3–4 giờ mỗi ngày. Và có luật: nghỉ quá 3 buổi không phép là dừng khoá.

Nghề này không dành cho tất cả mọi người. Người thầy dám nói câu đó với bạn ngay từ đầu là người đang tôn trọng tiền của bạn.

Còn câu hỏi về tiền thì sao?

Tiền là câu thứ tám, và nó chỉ có nghĩa sau khi bạn đã hỏi xong bảy câu trên. So giá giữa hai nơi mà chưa biết mỗi nơi cho bạn cái gì thì chỉ là so hai con số vô nghĩa.

Bảng học phí ở More Tattoo tôi để công khai:

Khoá nâng cao hiện mở: GRAPHIC. Ai đã làm nghề có thể gửi tác phẩm để tôi xem — đủ tay thì vào thẳng khoá nâng cao, không cần qua Cơ bản.

Cách đọc con số này, và so với việc tự học thì hơn kém thế nào, tôi viết riêng ở trang học phí học xăm.

Ba câu hỏi thường gặp

Tôi ở tỉnh xa, có nên tìm thầy gần nhà cho tiện không?

Tiện là một yếu tố thật, đừng coi thường nó — sáu tháng đi lại xa rất dễ bỏ cuộc. Nhưng hãy lấy bảy câu trên chấm cả hai nơi trước, rồi mới cộng yếu tố quãng đường vào. Chọn chỗ gần mà học xong không làm được thì quãng đường ngắn ấy hoá ra dài nhất. Hiện tại More Tattoo chỉ dạy trực tiếp tại tiệm, chưa có lớp online — vì sao thì tôi viết ở đây.

Thầy giỏi xăm thì chắc chắn dạy giỏi phải không?

Không. Đây là nhầm lẫn phổ biến nhất. Xăm giỏi là kỹ năng tay. Dạy giỏi là khả năng nhìn ra lỗi của người khác và diễn đạt cho họ hiểu. Hai thứ này có thể đi cùng nhau, nhưng không tự động đi cùng nhau. Bạn hãy xem học viên cũ của người đó giờ làm được gì — đó là bằng chứng đáng tin hơn cả portfolio của chính người thầy.

Tôi không biết vẽ, hỏi mấy câu này có bị coi là hỏi nhiều không?

Bạn đang bỏ ra ba mươi triệu và sáu tháng. Hỏi bảy câu là ít. Một người thầy khó chịu vì bạn hỏi kỹ trước khi đóng tiền thì đó chính là câu trả lời bạn cần. Còn chuyện không biết vẽ, tôi trả lời riêng ở trang này.

Mang bảy câu này đi hỏi

Bạn không cần tin tôi. Bạn chỉ cần mang bảy câu này đi hỏi — hỏi tôi, hỏi những nơi khác, rồi so câu trả lời.

Người dạy thật trả lời bằng con số và chuyện cụ thể. Người bán suất học trả lời bằng tính từ.

Bạn sẽ nhận ra khác biệt ngay trong năm phút đầu.